Türkiyede 2009 yılında yıllık ihracatı 1 malyar doları geçen 12 il vardı. Ancak, Türkiye İhracatçılar Meclisi'nin (TİM) 2010 yılı genel ihracat verilerine göre 1 milyar doların üzerinde ihracat yapan illerin sayısı 14'de yükseldi. İhracatçı illerin başında İstanbul geliyor. İller sıralamasında Bursa ikinci, Kocaeli ise üçüncü sırada. İzmir, Ankara, Gaziantep, Manisa, Denizli, Hatay, Sakarya, Mersin, Adana, Antalya ve
Kayseri 1 milyar doların üzerinde ihracat yapan iller arasında yer alıyor. İhracatçı iller şimdi ise 2 milyar dolar sınırını aşmak için yarışıyor. Ortak sorunları ise AB ile yaşanan vize sorunu ve maliyetler.
Zihniyet Değişimi Ve Cesaret
Doğal olarak her ilin gerek üretim altyapısı gerekse corafi konumu açısından kendisine özgü avantaj ve dezavantajları bulunuyor. Fakat ihracatta nasıl başarılı olduklarını sorduğumuz oda başkanları başarının arkasında zihniyet değişiminin ve cesaretin de önemli olduğunu vurguluyorlar.
Daha Önce 12 İl Vardı
Türkiye Orta Vadeli Program uyarınca 2010 yılında 111.7 milyar dolarlık ihracat hedefleniyordu. Ancak 2010 yılı ihracatta hem bu hedefin aşılması hemde ihracatçı illerin performansı açısından süpriz bir yıl oldu. 2010 yılında Türkiye'nin toplam ihracatı 113.7 milyar dolara ulaştı.
TİM'in verilerine göre 2008 ve 2009 yılında 1 milyar dolar sınırını geçen il sayısı 12 idi. Bu sayı global krizden çıkışın başladığı bir yıl olarak nitelenen 2010 yılında ise 14'e yükseldi. Antalya ve Kayseri geçtiğimiz yıl 1 milyar çatısını aşarak başarılı ihracatçı iller arasına girdi. Böylece 1 milyar dolardan fazla ihracat yapan il sayısı
14'e yükseldi.
Yöneldikleri Ülkeler Şaşırtıyor
Başarılı iller sadece rakamlarla değil yöneldikleri uzak hedef pazarlarla da şaşırtıyor. Örneğin Adana'nın ihracat yaptığı ülkeler arasında Japonya, Çek Cumhuriyeti, Etiyopya, Küba gibi ülkeler bile var. En çok ihracat yapan İller arasında onuncu sırada yer alan Sakarya'nın ihracat yaptığı ülkeler arasında; Meksika, Nepal, Filipinler, Gambiya, Haiti, Arjantin gibi uzak ülkeler de var.
Teşvik Avantajını İyi Kullandılar
İhracat sıralamasında üst sıralara tırmanan bazı iller ise yörelerinin kendilerine tanıdığı maliyet-lojistik üretimin eskiye dayanması gibi avantajları değerlendirerek, pazarlarını, farklılaştırıyorlar. Sözgelimi başarılı ihracatçı iller sıralamasında sekizinci sırada yer alan Denizli Ticater Odası Başkanı Necdet Özer, Anadolu'da sanayileşmenin ilk başladığı illerden biri olduklarını hatırlatıyor.
1980'lerde ihracata verilen teşvik avantajını iyi kullandıklarını belirten Özer, "1980'den sonra uygulanan ihracata teşvik politikaları uygulamasından yararlandık. En önemli rolü işadamlarımızın girişimcilik özelliği oynadı. Büyük ve küçük ölçekte firmaları yöneten girişimcilerimizin ideali hep ihracat oldu. Artık başta tekstil,
konfeksiyon, traverten, mermer, bakır kablo, demir çelik ürünleri, gıda ve tarım ürünleri ihraç ürünlerimiz arasında. En yoğun olarak AB'liği ülkelerine ihracat yapıyoruz. Ama dünyada 126 ülkeye ihracat yapıyoruz.
Milli Gelirin Yüzde 22'si İstanbul'dan
Türkiyenin milli gelirinin yüzde 22'sinin yaratıldığı yer olan ve Türkiye'de tahsil edilen tüm vergi gelirlerinin yaklaşık yüzde 42'sini karşılayan İstanbul, aynı zamanda Türkiye'deki tüm ticari işletmecilerin 3'te birinin faaliyet gösterdiği şehir olarak öne çıkıyor.
İstanbul toplam istihdamın yüzde 162sını barındırırken , toplam turizm gelirlerinin yaklaşık 3'te birini de karşılıyor. Sektörler bazında bakıldığında. Türkiye'deki ticari faaliyetlerin yüzde 34.1'i sanayi faaliyetlerinin yüzde 17.1'i ulaştırma ve haberleşme
faaliyetlerinin yüzde 7.2'si tarım faaliyetlerinin ise yüzde 1.1'i İstanbul'da gerçekleştiriliyor.
Bu yazı İTO'nın izni ile itovizyon dergisi nisan 2011 sayısından alınmıştır.
